كارتون انيميشنی پرطرفدار Up

فيلم كارتوني «بالا» از شركت ديزني - پيكسار، نخستين فيلم كارتوني بود كه در جشنواره سينمائي كن به عنوان برنامه افتتاحيه نشان داده شد. فيلم «بالا» بعد از Incredibles نخستين فيلم پيكسار است كه قهرمانهاي آدم هستند. تا حالا بيشتر اهالي فيلمهاي پيكسار، اشياء يا حيواناتي بودند كه با جادوي نقاشي وموسيقي و دوبله، صداي و روحيات انساني و بار عاطفي پيدا مي كردند، مثل اسباب بازي ها، در Toy Story يا ماشين ها در Cars -- حالا در خلق شخصيت ها، به جائي از تخصص و مهارت در كارشان رسيده اند كه بتوانند شخصيت هاي انساني و باور پذير خلق كنند.

فيلم «بالا» دهمين فيلم «پيكسار» Pixar است كه استيو جابز، بنيانگذار شركت Apple آن را به وجود آورد.

ماجراهاي تخيلي فيلم، با استفاده از نقاشي متحرك سه بعدي، براي تماشاگر لمس پذيرتر مي شود.

داكتر مي گويد در صحبت با همكارش باب پيترسن، فكر فرار، سهم بزرگي در اين داستان داشت و توضيح مي دهد كه چون خودش آدمي درونگرا است، كه زياد نمي تواند با مردم باشد و كارگرداني عكس اين است و بنابراين، آخر روز بعد از سروكله زدن با آدمها، دوست دارد به كنجي بگريزد و تنها باشد و خانه پرنده اين حس دور شدن از ديگران و تنها بودن را متجلي مي كند.

اول بار بود كه جشنواره كن با يك فيلم نقاشي متحرك افتتاح مي شد. ولي درست است كه حضور ديزني و شركتهاي ديگر عمده آمريكائي به جشنواره كن رونق مي دهند، چون هم ستاره ها را مي آورند و هم پارتي هاي بزرگ را مي دهند، ولي خوب فيلم بالا يا Up براي افتتاح جشنواره سينمائي بي مناسبت هم نبود، براي فيلمي است كه اگر سينماباز باشي، مثل اهالي جشنواره كن، از اشاره ها و برداشتها و الهام هائي كه از فيلمهاي عمده و كليدي سينما گرفته، لذت مي بري.

مثلا بديهي است كه داستان خانه پرنده، اشاره مستقيم است به يكي از قصه هاي كليدي ادبيات كودكان در آمريكا و دنيا، يعني جادوگر شهر زمرد، كه گردباد خانه قهرمان داستان «دوروتي» را مي برد به دوردستها. فيلم Wizard of Oz هم با شركت جودي گارلند، يكي از فيلمهاي تاريخي سينماست و مفهوم فيلم Up هم در باره رهائي از قيدهاي زميني و پريدن با خيال ها و آرزوها، خيلي از آن داستان ملهم است.

در باره تاثير سه بعدي بعضي منتقدها مي گويند سه بعدي يا دوبعدي اين فيلم فرقي ندارد. از جمله، رابرت ويلانسكي، منتقد Village Voice كه ده دقيقه اول اين فيلم را بي نقص و بقيه اش را خيلي نزديك به بي نقص توصيف كرده نوشته لازم نيست سه بعدي ببينيد براي اينكه تاثيري جز پرت كردن حواس شما ندارد. منتقد ديگري نوشته جالب است كه پيكسار فيلم سه بعدي بيرون داده، براي اينكه نقاشي متحرك هاي پيكسار از اول هم سه بعدي بودند، به خاطر نوع تصويرسازي.

ديويد ادلستاين، منتقد هفتگي نيويورك نوشته بعضي از صحنه ها، مثل فروافتادن از روي صخره، سرگيجه آور است، و اشياء از جمله هزاران بادكنك رنگي كه خانه را هوا مي برند، در سه بعدي، مثل انگور روي خوشه، چيدني مي شوند، و وقتي آن پرنده افسانه اي عظيم الحثه سرش را نزديك صورت شما مي آورد، در سه بعدي، حتي نم نفسهاي او را هم حس روي پوست خود، احساس مي كنيد.